Tebük Kalesi

Tarihçe

Tebük, Şam’ı Medine ve Mekke’ye bağlayan Şam hac yolunun bir durağıydı. Kervanlar yakındaki pınarın suyu için burada konaklardı.

Saudipedia’ya göre bugünkü kale, Hicrî 976’da (1568 civarı) daha eski bir kalenin kalıntıları üzerine inşa edildi. Hicrî 1064’te restore edildi. Hicrî 1259’da (1843) tamamen yenilendi. Bu çalışmaları anan bir kitabe, üst kattaki mescidin mihrabına yerleştirildi.

Hicrî 1370’te (1951) yeniden onarıldı, Hicrî 1413’te (1993) ise kapsamlı bir restorasyon gördü. Suudi döneminin başında burada bir emirlik ve polis karakolu bulunuyordu.

Hicrî 1434’te (2013) Turizm ve Millî Miras Komisyonu kaleyi restore ederek müzeye dönüştürdü. Kale, bir avlunun çevresinde iki kattan oluşur; odaları, bir mescidi ve bir kuyusu vardır. Alanı yaklaşık 2 500 m²’dir. Mart 2022’de yanındaki iki havuzla birlikte ulusal mimari miras siciline kaydedildi.

Kesin olan ve olmayan

• Kesin: Şam hac yolunun durağı, Ayn es-Sükker’in yanında (Saudipedia).
• Kesin: Bugünkü kalenin Hicrî 976’da inşası; Hicrî 1064, 1259, 1370 ve 1413’teki restorasyonlar; Hicrî 1434’ten beri müze (Saudipedia).
• Belirsiz: Önceki kalenin tarihi. Saudipedia’daki bir liste ayrıntı vermeden Abbâsî döneminden söz eder.
• Belirsiz: Bazı internet sayfaları yeri MÖ 3500’e tarihler ve « Eyke halkı » ile ilişkilendirir. Bunu doğrulayan güvenilir bir kaynak yoktur. Bu bilgi burada kullanılmadı.
• Yerinde teyit edilmeli: Müzenin açılış saatleri ve ziyaret koşulları.

Kaynaklar

• Saudipedia (Arapça), قلعة تبوك الأثرية: https://saudipedia.com/article/12300/تاريخ/معالم-و-آثار/قلعة-تبوك-الأثرية


• Saudipedia (İngilizce), Tabuk Archaeological Castle: https://saudipedia.com/en/tabuk-archaeological-castle


• Saudipedia, Tebük bölgesindeki beş arkeolojik alanın listesi: https://saudipedia.com/قائمة-خمسة-مواقع-أثرية-في-منطقة-تبوك


• Saudipedia, Şam hac yolu: https://saudipedia.com/طريق-الحج-الشامي


• Sabq, ulusal sicile kayıt (7 Mart 2022): https://sabq.org/article/G6DyEiC